Đoàn tàu nối hai miền Di sản: Từ Cố đô Huế đến Phong Nha – Kẻ Bàng

Có những chuyến tàu đưa ta đến một điểm đến. Nhưng cũng có những chuyến tàu mà mỗi lần dừng ga, một miền di sản lại mở ra.

Huế – Phong Nha là một hành trình như thế.

Chỉ 189 km, qua năm ga Huế – Đông Hà – Mỹ Trạch – Đồng Hới – Thọ Lộc, đoàn tàu đưa người lữ khách từ một kinh đô cổ, qua những miền ký ức chiến tranh và hòa bình, những làng quê bên Kiến Giang, thành phố bên biển Nhật Lệ, rồi dừng trước cánh cửa của Phong Nha – Kẻ Bàng – miền karst có lịch sử khoảng 400 triệu năm.

Ngồi cạnh cửa sổ, bạn sẽ nhận ra đây không đơn thuần là một chuyến tàu.

Đó là một lát cắt của miền Trung.

HUẾ – BẮT ĐẦU TỪ MỘT KINH ĐÔ

Tàu rời Huế trong ánh sáng dịu của buổi sáng.

Phía sau là Cố đô Huế, nơi kinh thành, cung điện, lăng tẩm, sông Hương và núi Ngự tạo nên một không gian văn hóa – cảnh quan đặc biệt. Huế còn có Nhã nhạc Cung đình, áo dài, nhà vườn, ẩm thực và những giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Nếu có thời gian, hãy ở lại Huế ít nhất một ngày: đi Đại Nội vào buổi sáng, thăm một lăng vua Nguyễn, chậm rãi bên sông Hương và dành buổi tối để thưởng thức ẩm thực cố đô.

Rồi hãy lên tàu.

Bởi phía trước, câu chuyện hoàn toàn khác.

ĐÔNG HÀ – ĐI QUA CHIẾN TRANH ĐỂ HIỂU HÒA BÌNH

Đến Đông Hà, người lữ khách đứng trước nhiều lựa chọn.

Đi về phía Nam là Thành Cổ Quảng Trị và sông Thạch Hãn. Phía Bắc là cầu Hiền Lương – sông Bến Hải, địa đạo Vịnh Mốc. Đi theo Quốc lộ 9 về phía Trường Sơn là Khe Sanh – Tà Cơn – Làng Vây. Hướng ra biển lại có đảo Cồn Cỏ.

Những địa danh ấy từng gắn với một thời kỳ khốc liệt của lịch sử.

Nhưng đến Quảng Trị hôm nay, điều đọng lại sâu nhất có lẽ không phải chiến tranh.

Mà là giá trị của hòa bình.

Dòng Bến Hải vẫn lặng lẽ chảy. Thành Cổ phủ xanh bóng cây. Những con đường từng đi qua chiến trận hôm nay đưa du khách đến những làng quê, núi rừng và biển đảo.

Một vùng đất từng chia cắt đất nước, giờ trở thành một điểm nối trên hành trình di sản.

MỸ TRẠCH – CỬA NGÕ VÀO KHÔNG GIAN VĂN HÓA XỨ LỆ

Mỹ Trạch là một ga nhỏ, nhưng phía sau nó lại mở ra một vùng đất rất đáng để đi chậm: Lệ Thủy.

Ở đó có dòng Kiến Giang chảy qua những làng quê và ruộng đồng; có Hò khoan Lệ Thủy, nơi một người xướng, một người đáp, mang theo tiếng nói và tâm hồn của cư dân vùng sông nước.

Và nếu đến đúng dịp 2 tháng 9, hãy dành một buổi sáng bên Kiến Giang.

Khi sương còn trên mặt nước, hai bờ đã kín người. Tiếng mõ vang lên, những chiếc thuyền dài lao về phía trước, hàng chục mái chèo cùng bổ xuống nước trong tiếng reo của cả một miền quê.

Với người Lệ Thủy, đó là Tết Độc lập – ngày những người đi xa lại mong trở về.

Đây cũng là quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nơi du khách có thể tìm về không gian làng quê đã gắn với tuổi thơ của ông.

Từ Mỹ Trạch, hành trình còn có thể mở về phía Tây tới Bang Onsen và Động Châu – Khe Nước Trong, nơi đồng bằng nhường chỗ cho núi rừng Trường Sơn, suối và những cánh rừng nhiệt đới.

Một nhà ga, nhưng hai thế giới:

Một phía là văn hóa xứ Lệ. Một phía là đại ngàn Trường Sơn.

ĐỒNG HỚI – THÀNH PHỐ BÊN DÒNG NHẬT LỆ

Đến Đồng Hới, hành trình gặp biển.

Dòng Nhật Lệ đi qua thành phố trước khi hòa vào biển Đông. Bên kia sông là Bảo Ninh; phía Bắc là đồi cát Quang Phú; giữa thành phố vẫn còn những dấu tích như Quảng Bình Quan, thành Đồng Hới.

Đồng Hới đẹp nhất khi không cần vội.

Một buổi chiều tắm biển Nhật Lệ.

Một lần đứng trên đồi cát Quang Phú khi mặt trời xuống thấp.

Một bữa hải sản.

Rồi đi bộ bên Nhật Lệ khi thành phố vừa lên đèn.

Gió từ cửa biển thổi vào, những chiếc thuyền trở về, và thành phố nhỏ bên sông bỗng có một vẻ bình yên rất riêng.

Sáng hôm sau, lại lên tàu.

Chỉ còn một ga nữa.

THỌ LỘC – CÁNH CỬA VÀO PHONG NHA – KẺ BÀNG

Đường ray kết thúc ở Thọ Lộc.

Nhưng với người thích khám phá, đây mới là lúc cuộc hành trình thực sự bắt đầu.

Phía trước là Phong Nha – Kẻ Bàng – thế giới của núi đá vôi, rừng nhiệt đới, sông ngầm và hang động. Hệ karst nơi đây có lịch sử phát triển khoảng 400 triệu năm.

Từ đây, hãy đi về sông Son, xuống thuyền khám phá động Phong Nha; bước vào không gian thạch nhũ của động Thiên Đường; trải nghiệm Sông Chày – Hang Tối; hoặc dành thời gian đi bộ giữa rừng ở Vườn thực vật Phong Nha – Kẻ Bàng.

Nếu muốn đi sâu hơn, Phong Nha còn mở ra một thế giới của trekking, rừng nhiệt đới, thung lũng karst và những hệ thống hang động kỳ vĩ.

Đến đây, tôi chợt nhớ nơi mình đã bắt đầu hành trình.

Huế – một di sản được con người kiến tạo qua nhiều thế kỷ.

Và trước mắt là Phong Nha – Kẻ Bàng – một di sản mà thiên nhiên phải mất hàng trăm triệu năm để tạo thành.

189 KM – VÀ RẤT NHIỀU VIỆT NAM Ở GIỮA

Nhìn trên bản đồ, đó chỉ là một đường ray:

Huế → Đông Hà → Mỹ Trạch → Đồng Hới → Thọ Lộc.

Nhưng nếu bước xuống từng ga, chuyến tàu có thể trở thành một hành trình nhiều ngày.

Huế cho một ngày với cố đô và sông Hương.

Đông Hà mở ra Thành Cổ, DMZ, Khe Sanh và Cồn Cỏ.

Mỹ Trạch dẫn về Kiến Giang, Hò khoan, lễ hội 2/9, quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp và núi rừng phía Tây.

Đồng Hới dành cho Nhật Lệ, Bảo Ninh, biển và đồi cát Quang Phú.

Và Thọ Lộc là cánh cửa bước vào Phong Nha – Kẻ Bàng.

Bởi vậy, nếu có thời gian, đừng chỉ đi từ Huế đến Phong Nha. Hãy xuống tàu.

Ở lại một đêm.

Đi sâu vào một vùng đất.

Gặp những con người ở đó.

Rồi hôm sau lại tiếp tục hành trình.

Bởi có những chuyến đi càng nhanh càng tiện.

Nhưng có những hành trình, càng đi chậm, ta càng thấy nhiều.

189 kilomet. Năm nhà ga. Từ Cố đô Huế đến Phong Nha – Kẻ Bàng.

Một chuyến tàu đi qua văn hóa, lịch sử, sông, biển và đại ngàn Trường Sơn – để mỗi lần dừng ga, một miền di sản lại mở ra.

Phong Việt